TỔNG QUAN VĂN HỌC VIỆT NAM
I. KIẾN THỨC CẦN THIẾT
Văn học Việt Nam gồm hai bộ phận hợp thành : văn học dân gian và văn học viết.
II. KIẾN THỨC ĐẠT ĐƯỢC
Những bộ phận hợp thành, tiến trình phát triển của văn học Việt Nam và tư tưởng, tình cảm của người Việt Nam trong văn học.
III. NỘI DUNG GHI CHÉP
I. Các bộ phận hợp thành của văn học Việt Nam :
1. Văn học dân gian :
- Là sáng tác tập thể và truyền miệng của nhân dân lao động.
- Thể loại : (HS tham khảo SGK trang 5 với sự hướng dẫn của GV)
- Đặc trưng :
+ Tính truyền miệng.
+ Tính tập thể.
2. Văn học viết :
- Là sáng tác của trí thức, được ghi lại bằng chữ viết. Là sáng tạo của cá nhân, tác phẩm văn học viết mang dấu ấn của tác giả.
- Chữ viết : chữ Hán, chữ Nôm, chữ quốc ngữ.
- Hệ thống thể loại : phong phú và đa dạng, có sự phát triển qua các thời kì.
II. Qúa trình phát triển của văn học viết Việt Nam :
1. Văn học trung đại :
- Hình thành và phát triển khoảng 10 thế kỉ, gắn liền với sự thăng trầm của chế độ phong kiến Việt Nam, chịu ảnh hưởng của nền văn học Trung Quốc.
- Văn học trung đại được viết bằng chữ Hán và chữ Nôm.
2. Văn học hiện đại :
a. Từ đầu thế kỉ XX:
- Từ đầu thế kỉ XX đến đầu những năm 30, VHVN đã bước vào quỹ đạo của văn học hiện đại.
- Tác phẩm viết chủ yếu bằng chữ quốc ngữ.
- VHHĐ kế thừa tinh hoa của văn học truyền thống và tiếp thu tinh hoa của những nền văn học lớn trên thế giới để hiện đại hóa.
- VHHĐ có một số điểm khác biệt lớn so với VHTĐ về tác giả, đời sống văn học, thể loại, thi pháp.
b. Từ 1945 – 1975 :
VHHĐ đã phản ánh hiện thực xã hội và chân dung con người VN với tất cả các phương diện phong phú và đa dạng.
- Trước CMT8 : Văn học hiện thực, văn học lãng mạn.
- Sau CMT8 : Văn học hiện thực XHCN đã đi sâu phản ánh sự nghiệp đấu tranh cách mạng và xây dựng cuộc sống mới.
c. Sau 1975 :
VHHĐ đã phản ánh công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, sự nghiệp HĐH, CHH đất nước.
III. Con người Việt Nam qua văn học :
1. Con người Việt Nam trong quan hệ với thế giới tự nhiên.
2. Con người VN trong quan hệ với quốc gia, dân tộc.
3. Con người VN trong quan hệ xã hội.
4. Con người Việt Nam và ý thức về bản thân.
IV. BÀI TẬP THỰC HÀNH
Vẽ sơ đồ tư duy thể hiện quá trình phát triển của văn học viết Việt Nam.
V. NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
1. Bài tập rèn luyện :
a.Vẽ sơ đồ tư duy khái quát lại kiến thức của bài Tổng quan văn học Việt Nam.
b. Kể tên một số tác phẩm em đã học ở chương trình cấp 2 và cho biết tác phẩm đó thuộc giai đoạn nào của văn học Việt Nam.
2. Chuẩn bị bài mới
Xem trước bài Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ.
3. Nội dung chia sẻ
Nếu có thắc mắc về nội dung bài học, học sinh truy cập website : thptphulam.hcm.edu.vn à Hoạt động chuyên môn à Ngữ văn 10 để đặt câu hỏi. Bên cạnh đó, học sinh cũng có thể tham gia giải đáp những thắc mắc của bạn bè, cùng nhau chia sẻ những kiến thức mà bản thân có được qua nội dung bài học.