Nội dung ôn tập môn Ngữ văn 11 trong thời gian học sinh
tạm dừng đến trường (từ ngày 22/2/2021)
Đề 18:
I/ Đọc hiểu:
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Sống đơn giản là sống sâu sắc hơn, quan tâm đến nhau hơn, thân thiết
với nhau hơn. Cần phải thiết lập một mối quan hệ thân thiết, gần gũi với con
người và cảnh vật trong môi trường sống của chúng ta hơn. Trong cuộc sống
hãy dành một khoảng thời gian và không gian của mình để tìm hiểu, gần gũi và
yêu quý những con người sống xung quanh chúng ta. Hãy tự mình sống một
cuộc sống chân thực và tạo dựng xung quanh mình một cuộc sống hoàn toàn
chân thực đối với mình. Chỉ có khi nào bạn cảm thấy thực sự nhẹ nhàng, bắt
đầu sống an nhàn, có ý nghĩa thì bạn mới có thể phát hiện ra tinh hoa của cuộc
sống này…
(…) Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, con người luôn trong tráng thái
phải chịu đựng một áp lực quá tải do cuộc sống mang lại. Ngay từ khi đang
còn là một đứa trẻ, người ta đã bị cuốn theo một nhịp sống gấp gáp của thời
đại. Chính vì vậy, đã nảy sinh ra những căn bệnh mang tính thời đại như bệnh
stress, làm tổn thương đến cuộc sống của biết bao con người. Trong một hoàn
cảnh như vậy, việc xây dựng cho mình một cuộc sống đơn giản – một cuộc
sống nhãn nhã theo đúng nghĩa: nhàn tâm, làm việc có khoa học, biết dừng lại
ở mức đủ, biết mình biết người, có thái độ ứng xử đúng đắn, có văn hóa – là
việc làm có ích cho mỗi người. Điều này không những phù hợp với xu thế văn
minh của thời đại mà cũng rất phù hợp với truyền thống văn hóa của dân tọc
Việt Nam chúng ta.
(Theo Ngữ văn 11, tập một, NXB Giáo dục,
2009, tr16,17)
Câu 1. Nêu phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Câu 2. Theo tác giả, trong cuộc sống hiện đại ngày nay, bệnh stress đã nảy
sinh từ những nguyên nhân nào?
Câu 3. Đoạn trích đang đề cập đến vấn đề gì?
Câu 4. Câu văn “Trong cuộc sống hãy dành một khoảng thời gian và không
gian của mình để tìm hiểu, gần gũi và yêu quý những con người sống xung
quanh chúng ta” gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?
II/ LÀM VĂN:
Từ đoạn trích ở phần đọc hiểu trên, hãy viết một đoạn văn (khoảng
200 chữ), trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến cho rằng: Trong hoàn
cảnh con người luôn trong trạng thái phải chịu đựng một áp lực quá tải do
cuộc sống mang lại. “Việc xây dựng cho mình một cuộc sống đơn giản – một
cuộc sống nhàn nhã theo đúng nghĩa: nhàn tâm, làm việc có khoa học, biết
dừng lại ở mức đủ, biết mình biết người, có thái độ ứng xử đúng đắn, văn
hóa – là việc làm có ích cho mọi người”.
Có thể triển khai:
- Cuộc sống hiện đại đầy rẫy những áp lực quá tải khiến cho con người
mất đi trạng thái cân bằng, thậm chí rơi vào tình trạng khủng hoảng tinh thần,
stress nặng nề.
- Việc xây dựng một cuộc sống đơn giản theo đúng nghĩa của nó (nhàn
tâm, là việc có khoa học, biết dừng lại ở mức đủ, biết mình biết người, có thái
độ ứng xử đúng đắn và có văn hóa…) là vô cùng cần thiết.
- Nó giúp chúng ta sống chậm để hưởng thụ cuộc sống, giải thoát mỗi
người khỏi bon chen, giành giật, sống chan hòa với mọi người, với thiên
nhiên…
Đề 19:
I/ Đọc hiểu:
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Khi Thomas Edison hỏi thầy giáo ở trường rằng liệu có thể cho âm
thanh vào một cái hộp không, tất nhiên câu hỏi đó là một câu “hỏi ngu” tuyệt
đối theo nhận định của xã hội lúc bấy giờ. Những câu hỏi “ngu” đến mức
người ta đã đuổi học Edison kèm lời nhắn cho mẹ cậu bé rằng tốt nhất nên để
trò Thomas đi chăn lợn thì hơn. Nhưng cuối cùng, những câu hỏi ngu của cậu
bé ấy lại trở thành tiền đề thay đổi lịch sử công nghệ. Khi Warren Buffett và
Bill Gates, bây giờ là người giàu thứ nhất và thứ nhì nước Mỹ, gặp nhau lần
đầu tiên vào ngày 5/7/1991, họ đã nói chuyện gì với nhau? Bàn chuyện mua
một hòn đảo để nghỉ dưỡng hay siêu xe? Câu chuyện đã được kể lại nhiều lần:
Lúc đầu, cả hai đều rất bối rối khi được hẹn gặp nhau, chẳng biết phải nói chuyện gì,
với Buffett thì máy tính và rau bắp cải cũng giống nhau (đến giờ ông vẫn chưa có e-mail),
còn Bill Gates thì than phiền với mẹ rằng: “Con biết nói chuyện gì với một người suốt ngày
chơi cổ phiếu?”. Cuối cùng, họ chỉ ngồi đó để đặt các câu hỏi cho nhau.
Buffett ra sức hỏi Gates về các cổ phiếu công nghệ, vì ông thấy các công ty
công nghệ “cứ ra đời rồi lại biến mất”. Gates lại hỏi Buffett về việc đầu tư vào
truyền thông. Họ ngồi tâm sự ba giờ đồng hồ, rồi trở thành bạn bè thân thiết
trong suốt 25 năm sau đó, cùng xây dựng quỹ từ thiện lớn nhất thế giới, chỉ vì
ấn tượng của Bill Gates ngày hôm đó: “Ông già đó đặt các câu hỏi rất hay”.
Vấn đề là câu hỏi. Các tỷ phú cũng không giấu rằng họ có cái cần phải học,
phải… hỏi ngu.
(Trích Doanh nhân Nguyễn Thành Nam: Hỏi ngu để trưởng thành,
theo www.diendannhalanhdao.com)
Câu 1. Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Câu 2. Theo đoạn trích, Edison đã từng bị đuổi học vì điều gì?
Câu 3. Đoạn trích đề cập đến vấn đề gì?
Câu 4. Anh/chị có đồng tình với ý kiến cho rằng Vấn đề là câu hỏi. Các tỉ
phú cũng không giấu rằng họ có cái cần phải học, phải… hỏi ngu không?
Vì sao?
II/ LÀM VĂN:
Từ đoạn trích ở phần đọc hiểu trên, hãy viết một đoạn văn (khoảng
200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về tầm quan trọng của việc đặt
câu hỏi trong học tập cũng như trong đời sống.
Có thể triển khai:
- Những câu hỏi, dù là câu hỏi…ngu luôn có tác dụng kích thích trí não
của chúng ta vận hành, buộc chúng ta phải suy nghĩ để tìm ra câu trả lời hoặc
sáng tạo để giải quyết vấn đề trong học tập và trong đời sống.
- Nếu không có những câu hỏi đặt ra, con người sẽ không phải đối diện
với những thách thức, do đó sẽ không có tư duy, không có hành động và thậm
chí không có sự phát triển…
Đề 20:Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Nâng cao văn hóa đọc thông qua hoạt động tôn vinh văn hóa đọc hay tổ
chức những ngày hội sách là công việc đáng khích lệ. Song quan trọng hơn là
cần khích lệ người đọc tìm ra ý nghĩa của việc đọc sách, tìm ra tác dụng của
sách đối với cuộc sống của mỗi người. Ðó không phải là nhận xét đại khái
chung chung như đọc sách giúp chúng ta sống tốt hơn, suy nghĩ đẹp hơn, tăng
sự hiểu biết, vốn sống, vì đó là điều mà nhiều lĩnh vực khác trong xã hội cũng
giúp làm được. Cũng không phải những ai đọc nhiều, đọc rộng sẽ là người
hiểu biết, suy nghĩ chín chắn.
Ðọc, suy ngẫm tìm ý nghĩa tích cực, lành mạnh từ mỗi cuốn sách đã đọc
sẽ có ý nghĩa hơn nhiều. Văn hóa đọc thường được biểu hiện từ những việc làm
giản dị, mà trước hết là qua việc lựa chọn một cuốn sách để đọc, là phản ứng
với các cuốn sách có sai sót nội dung hay phản cảm, có thể tác động tới nhận
thức chung, làm tha hóa con người. Bởi vậy, điều quan trọng là cần tìm thấy
lợi ích thật sự của mỗi cuốn sách, từ đó sẽ có văn hóa đọc; và văn hóa đọc chỉ
thật sự phát triển khi người đọc tìm thấy lợi ích của sách vở cho đời sống của
họ nói riêng, cho xã hội nói chung.
(Trích Luận bàn về văn hóa đọc, theo www.nhandan.com.vn, 11
– 12 – 2014)
Câu 1. Tìm câu văn nêu chủ đề chính của đoạn trích.
Câu 2. Theo tác giả, văn hóa đọc chỉ thực sự phát triển khi nào?
Câu 3. Vì sao đối với người đọc, việc Đọc, suy ngẫm tìm ý nghĩa tích cực,
lành mạnh từ mỗi cuốn sách đã đọc sẽ có ý nghĩa hơn nhiều?
Câu 4. Văn hóa đọc thường được biểu hiện từ những việc làm giản dị, mà
trước hết là qua việc lựa chọn một cuốn sách để đọc… Anh/chị có đồng
tình với ý kiến đó không? Vì sao?
II. LÀM VĂN:
Từ đoạn trích trên phần đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng
200 chữ), trình bày suy nghĩ của anh chị về ý nghĩa của việc đọc sách.
Có thể triển khai:
- Đọc sách giúp ta có thêm kiến thức chuyên môn, khả năng giải quyết
vấn đề và tư duy nhạy bén, linh hoạt, đọc sách giúp ta có thêm kĩ năng sống, có
thêm những trải nghiệm tâm lý thú vị.
- Tất cả những điều đó có thể giúp cho con người có thể sống tốt hơn,
hài lòng với cuộc sống của mình hơn.Đề 21:
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Mai Phụng Lưu
mỗi bận xuống thuyền lại trực chỉ Hoàng Sa
như có ai dẫn
nỗi nhớ là hải bàn
mãi quay về một hướng
mỗi lần bị bắt mỗi lần bị đánh
lại tay trắng trở về dành dụm ra khơi
không thể sống thiếu Hoàng Sa
không thể sống thiếu biển
anh yêu biển mà đứng trên bờ
anh yêu nước mà không biết bơi
làm sao anh hiểu?
có những người lính đảo
trần lưng trước mưa đạn quân thù
“chỉ được xáp lá cà bằng lê”
nhưng với khoảng cách này là không thể
đành chỉ được chết vì đảo
đành cho lãng quên vùi mấy mươi năm
Gạc Ma Gạc Ma
hãy kể cho con cháu anh điều này:
có những người lính đảo
đã chết theo vòng tròn
tay họ giăng ra và siết chặt tay nhau
như một tràng hoa biển
(Trích Thanh Thảo và Trường ca chân đất, theo www.vanvn.net, 15 –
01 – 2013)
Câu 1. Lòng yêu nước, tinh thần bám biển của ngư dân Mai Phụng Lưu
được thể hiện qua những từ ngữ và hình ảnh nào?
Câu 2. Trong quá khứ, những người lính trên đảo Gạc Ma đã chiến đấu và
hi sinh như thế nào để bảo vệ biển đảo quê hương?
Câu 3. Vì sao nhà thơ Thanh Thảo muốn người đọc hãy kể cho con cháu
anh điều này?Câu 4. Hình ảnh tràng hoa biển cuối đoạn thơ gợi cho anh/chị suy nghĩ gì
về sự hi sinh của những người lính đảo.
II. LÀM VĂN:
Từ đoạn trích ở phần đọc hiểu trên, hãy viết một đoạn văn (khoảng
200 chữ), trình bày suy nghĩ của anh/chị về sứ mệnh của những người trẻ
hôm nay đối với biển đảo tổ quốc.
Có thể triển khai:
- Trong mỗi chúng ta luôn có sẵn một tình yêu sâu sắc dành cho đất
nước của mình.
- Tình yêu đó, như cách nói của chủ tích Hồ Chí Minh vĩ đại, là một thứ
của báu, được giữ kín trong rương, trong hòm, khi tổ quốc bị xâm lăng, nó mới
lộ phát thành sức mạnh bất diệt, nhấn chìm bè lũ cướp nước và bán nước.
Trong thời đại ngày nay, khi chủ quyền biển đảo của Việt Nam đã, đang bị
Trung Quốc lăm le lấn chiếm, hơn ai hết, những người trẻ cần nhận thức được
trách nhiệm, sứ mệnh của mình, sứ mệnh giữ gìn, bảo vệ biển đảo quê hương.
- Sứ mệnh ấy bắt đầu từ ý thức về chủ quyền biển đảo dân tộc, sau nữa
cần thể hiện bằng các hành động tỉnh táo, quyết liệt như chia sẻ với mọi người
xung quanh, với bạn bè quốc tế những thông tin chính xác về chủ quyền biển
đảo quê hương.
- Cùng sưu tầm, tập hợp những chứng cứ lịch sử về thủy giới, hải phận
của quốc gia.
- Sát cánh cùng ngư dân và các chiến sĩ hải quân của Quân đội Nhân dân
Việt Nam trong các cuộc đối đầu với kẻ thù xâm lược.
- Tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè nhân dân các nước
- Bình tĩnh, khôn khéo trong đấu tranh, tránh xảy ra xung đột vũ trang
với lực lượng thù địch.
- Sẵn sàng lên đường khi tổ quốc lâm nguy.
Đề 22:
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Bởi nơi ta về có mười tám thôn vườn trầu, mỗi vườn trầu
có bao nhiêu mùa hạ
Chị đợi chờ quay mặt vào đêm
Hai mươi năm mong trời chóng tối
Hai mươi năm cơm phần để nguộiThôi tết đừng về nữa chị tôi buồn
Thôi đừng ai mừng tuổi chị tôi
Hai mươi năm chị tôi đi đò đầy
Cứ sợ đắm vì mình còn nhan sắc
Chị tôi không trẻ nữa, xóm làng thương ý tứ vẫn kêu cô
Xóm làng thương không khoe con trước mặt
Hai mươi năm chị tôi đi đò đầy
Cứ sợ đắm vì mình còn nhan sắc
Vẫn được tiếng là người đứng vậy
[…]
Nhưng chị tôi không thể làm như con rắn que cời
Lột cái xác già nua dưới gốc cây cậm quẫy
Chị thiếu anh nên chị bị thừa ra
Trong giỗ tết họ hàng nội ngoại
Bao nhiêu tiếng cười vẫn côi cui một mình
Những đêm trở trời trái gió
Tay nọ ấp tay kia
Súng thon thót ngoài đồn dân vệ
Một mình một mâm cơm
Ngồi bên nào cũng lệch
Chị chôn tuổi xuân trong má lúm đồng tiền
(Trích Đường tới thành phố - Hữu Thỉnh, theo www.dantri.com.vn,
27/4/2014)
Câu 1. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn thơ.
Câu 2. Nỗi cô đơn, lẻ bóng của chị tôi thể hiện qua những từ ngữ và hình
ảnh nào?
Câu 3. Nêu ý nghĩa biểu đạt của từ côi cui trong câu thơ: Bao nhiêu tiếng
cười vẫn côi cui một mình.Câu 4. Cảm nhận của anh/chị về câu thơ:
Chị chôn tuổi xuân trong má lúm đồng tiền.
II. LÀM VĂN:
Từ đoạn trích ở phần đọc hiểu trên, hãy viết một đoạn văn (khoảng
200 chữ), trình bày suy nghĩ của anh/chị về những hi sinh, đóng góp của
người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.
Có thể triển khai:
Phụ nữ là phái yếu, bất kì người phụ nữ nào, dù mạnh mẽ đến đâu cũng
luôn mang trong mình phần yếu đuối. song, trong những hoàn cảnh khắc
nghiệt, như chiến tranh, phụ nữ đã rất dũng cảm, kiên cường. Có những người
xông pha nơi hòn tên mũi đạn, có người ở lại phía sau làm hậu phương vững
chắc. Tất thảy họ đều chung nhau ở sự hi sinh cao cả: hi sinh tuổi xuân, hi sinh
hạnh phúc, giấu nước mắt để những người thân yêu nhất là chồng, là con ra
trận. Họ ở lại với nỗi cô đơn, với bao gồng gánh, nhọc nhằn. Nói như v để thấy
rằng, cuộc sống bình yên chúng ta có ngày hôm nay được đổi bằng cả những sự
hi sinh thầm lặng của những người phụ nữ trong chiến tranh.
Đề 23:
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Hơi ấm ổ rơm
(Nguyễn Duy)
Tôi gõ cửa ngôi nhà tranh nhỏ bé ven đồng chiêm
Bà mẹ đón tôi trong gió đêm:
– Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ
Mẹ chỉ phàn nàn chiếu chăn chả đủ
Rồi mẹ ôm rơm lót ổ tôi nằm
Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm
Tôi thao thức trong hương mật ong của ruộng
Trong hơi ấm nhiều hơn chăn đệm
Của những cọng rơm xơ xác gày gòHạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no
Riêng cái ấm nồng nàn như lửa
Cái mộc mạc lên hương của lúa
Đâu dễ chia cho tất cả mọi người.
Bình lục – một đêm lỡ đường,
(Theo Cát Trắng, NXB Quân đội nhân dân, 1973)
Câu 1. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn thơ
trên.
Câu 2. Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu thơ Rơm vàng bọc tôi
như kén bọc tằm?
Câu 3. Anh/chị hiểu hương mật ong của ruộng là hương gì?
Câu 4. Nêu cảm nhận của anh/chị về khổ thơ cuối cùng trong bài thơ.
II. LÀM VĂN:
Từ bài thơ trên, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ), trình bày
suy nghĩ của anh/chị về sức mạnh của tình yêu thương.
Có thể triển khai:
- Yêu thương là một tình cảm đẹp của con người.
- Tình yêu thương có sức mạnh xoa dịu mọi nỗi đau, sưởi ấm mỗi cảnh
đời, kết nối những trái tim.
- Tình yêu thương chân thành thường rất giản dị, lặng lẽ nhưng ấm áp,
ân cần…
Đề 24:
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Ca dao tục ngữ truyện cười ở ta thường có thái độ chế giễu với người
đọc sách. Dưới những con mắt thế tục, việc đọc sách có vẻ như là một cái gì vô
bổ của loại người “dài lưng tốn vải ăn no lại nằm” (…). Cố nhiên trong thực
tế, lại có một tình trạng tế nhị khác, là các làng xã thường đánh giá nhau bằng
số lượng kẻ cắm đầu vào sách. Có gì mâu thuẫn ở đây chăng? Không. Học trò
xưa ham học để có ngày lều chõng đi thi và trở thành quan chức (từ đây khái
quát lên, người ta vẫn tự hào người Việt ham học). Nhưng không thể bảo họ, -
đám người “nghiền” sách cốt đi thi kia - là những người đọc sách với đúng
nghĩa của nó. Người học để đi thi tự giới hạn trong kiến thức của người chấm
cho họ đỗ. Ngược lại đặc trưng chủ yếu của người đọc sách là một tư duy độc
lập và một khao khát bất tận với sự hiểu biết. Loại sau ở xã hội ta quá hiếm, lại
còm cõi ít ỏi và chưa thành một lớp người ổn định. Giải thích sao về hiện
tượng này? Suy cho cùng ở xã hội nghèo, mọi việc vẫn do miếng cơm manh áo
quyết định. Khi có thể dùng sách để lập thân thì người ta đọc sách. Khi có
nhiều con đường khác lập thân mà ít tốn sức lực hơn – kể cả lối giả vờ đọc
sách, gian lận thi cử - thì người ta bỏ sách khá dễ dàng. Và đó chính là tình
trạng của xã hội hôm nay.
Tốn công tốn của để đọc mà thu nhập chả hơn là bao so với người
không đọc, thì cha bảo con, vợ bảo chồng từ giã sách vở, ngồi xem tivi cho nhẹ
thân. Sách không còn là nhân tố tất yếu trên đường mưu sinh, và việc đọc sách
thường ngả sang một thứ trò chơi, - lí tưởng làm người có vì vậy mà có vẻ bị
hạ thấp thì người ta cũng chả lấy làm hối tiếc.
(Trích Vì sao người Việt không mê đọc sách?, theo www.chungta.com, ngày
13 – 03 – 2014)
Câu 1. Đoạn trích trên bàn về vấn đề gì?
Câu 2. Người đọc sách trong tâm thức văn hóa dân gian là loại người như
thế nào?
Câu 3. Theo tác giả, tại sao việc đọc sách ở nước ta không được coi trọng?
Câu 4. Theo anh/chị, cần làm gì để phát triển văn hóa đọc?
II. LÀM VĂN:
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý
kiến được nêu trong phần đọc hiểu trên: Đặc trưng chủ yếu của người đọc
sách là một tư duy độc lập và một khao khát bất tận với sự hiểu biết.
Có thể triển khai:
- Đặc trưng thứ nhất của người đọc là tư duy độc lập. Nghĩa là đọc một
cách có suy ngẫm, không lệ thuộc máy móc vào những điều có trong sách, chỉ
tin tưởng những gì đọc được khi đã kiểm nghiệm.- Đặc trưng thứ hai của người đọc sách
là khao khát bất tận với sự hiểu
biết. Đọc sách không phải để đối phó mà là để mở rộng hiểu biết, coi đọc sách
là đam mê chứ không phải để mưu cầu những lợi ích vật chất.
- Đánh giá tính đúng sai, hợp lý / không hợp lý của quan điểm; bổ sung
ý kiến; nêu giải pháp để khuyến khích việc đọc sách.
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português
