VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC
(Tác giả)
Nguyễn Đình Chiểu
I. KIẾN THỨC CẦN THIẾT
- Nguyễn Đình Chiểu là nhà thơ mù xứ Đồng Nai, là nhà giáo, thầy thuốc và là nhà thơ kính yêu trong lòng nhân dân Nam Bộ.
- Nguyễn Đình Chiểu là nhà thơ lớn của dân tộc, là lá cờ đi tiên phong trong phong trào thơ ca yêu nước chống Pháp.
II. KIẾN THỨC ĐẠT ĐƯỢC
Nắm được những kiến thức cơ bản về thân thế, sự nghiệp và giá trị nội dung, nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu.
III. NỘI DUNG GHI CHÉP
I- Cuộc đời:
- (1822 – 1888 ) tự là Mạnh Trạch, hiệu Trọng Phủ, Hối Trai, quê Gia Định, xuất thân trong gia đình nhà nho.
- Cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu gặp nhiều bất hạnh:
+Mẹ mất, công danh không thành, mắt bị mù, bị bội hôn ước
+Sống trong thời kì lịch sử “khổ nhục nhưng vĩ đại”.
- Cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu giàu ý nghĩa:
+ Dạy học – rèn chữ, dạy người ¦ Đồ Chiểu.
+ Bốc thuốc, chữa bệnh – chú trọng y đức.
+ Làm thơ để giáo huấn, vũ khí chiến đấu.
+ Góp ý kiến cho nghĩa quân, tham gia phong trào “kị địa” ¦ yêu nước thương dân.
ª NĐC là tấm gương sáng về nghị lực, nhân cách - ý chí đấu tranh không mệt mỏi cho chính nghĩa.
II- Sự nghiệp thơ văn N ĐC:
1. Những tác phẩm chính:
|
|
|
Trước khi thực dân Pháp xâm lược (1858)
|
-“Lục Vân Tiên” -“Dương Từ, Hà Mậu”
|
Sau khi
thực dân Pháp xâm lược (1858)
|
-“ Chạy giặc”
-“Thơ điếu Trương Định, Phan Tòng”
-“Ngư Tiều y thuật vấn đáp”
-“Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”
-“Văn tế nghĩa sĩ trận vong lục tỉnh”
|
2. Nội dung:
a) Lí tưởng đạo đức, nhân nghĩa (“Lục Vân Tiên”)
- Ca ngợi những con người có phẩm chất , lối sống đạo đức, nhân nghĩa và khẳng định sự chiến thắng của đạo đức nhân nghĩa.
- Lên án, phê phán bọn người bất nhân, phi nghĩa.
- Khát vọng, ước mơ về xã hội công bằng.
¦ Tác phẩm mang tính chất giáo huấn, KN đạo đức nho giáo + đạo lí dân tộc.
b) Lòng yêu nước, thương dân (thơ văn yêu nước)
- Phơi bày thảm họa đất nước¦ Yêu nước, căm thù giặc (“Chạy giặc”)
- Ca ngợi người anh hùng
+ Nghĩa binh nhân dân đánh giặc (VTNSCG)
+ Sĩ phu phong kiến yêu nước.“Văn tế TĐ, Thơ điếu TĐ, thơ điếu Phan Tòng”
- Tinh thần bất hợp tác với kẻ thù (“ NTYTVĐ”)
¦ Lòng yêu nước, thương dân là biểu hiện đẹp của đạo đức, nhân nghĩa trong thời kì đất nước có ngoại xâm.
3. Nghệ thuật:
- VC trữ tình đạo đức.
- TP Mang màu sắc Nam Bộ (ngôn ngữ, tính cách…)
IV. BÀI TẬP THỰC HÀNH
Nêu những nét chính về cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu. Em có cảm nhận sâu sắc điều gì qua cuộc đời nhà thơ.
V. NHỮNG HOẠT ĐỘNG NHÓM
Chia lớp thành 4 nhóm trao đổi:
Nhóm 1+2: Tìm hiểu về cuộc đời nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu qua những nét chính.
Nhóm 3+4: Tìm hiểu về sự nghiệp thơ văn của nhà thơ mù Nguyễn Đình Chiểu.
VI. NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
- Bài tập rèn luyện
Căn cứ vào những kiến thức đã học của Nguyễn Đình Chiểu và các tác phâm của ông, em suy nghĩ như thế nào về nhận định của nhà thơ Xuân Diệu: “Cái ưu ái đối với người lao động, sự kính mến họ là một đặc điểm của tâm hồn Đồ Chiểu”?
- Chuẩn bị bài mới
Xem trước bài Văn tế nghĩa sĩ Càn Giuộc phần tác phẩm.
Soạn bài theo phần hướng dẫn học bài SGK/65
- Nội dung chia sẻ
- Lên Website: THPTphulam.hcm.edu.vn -> Hoạt động chuyên môn -> Ngữ Văn -> Lớp 11 -> Bình luận và chia sẻ với các bạn. Mỗi bình luận sẽ được cộng 0.25 điểm.
- Tìm hiểu vài nét về thể loại mới: văn tế và chia sẽ với bạn cùng bàn của mình.