NỘI DUNG GHI CHÉP
I. PHÂN TÍCH ĐỀ:
Đề 1, 2 và 3 SGK
1. Kiểu đề:
- Đề 1: có định hướng cụ thể
- Đề 2: không có định hướng cụ thể, kiểu đề mở
2. Vấn đề cần nghị luận:
- Đề 1: Việc chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới
- Đề 2: Tâm sự của Hồ Xuân Hương trong bài Tự tình II
- Đề 3: Vẻ đẹp trong bài thơ Câu cá mùa thu
à Đề 1 thuộc nghị luận xã hội, đề 2 và 3 thuộc nghị luận văn học.
3. Nội dung và yêu cầu của mỗi đề:
- Nội dung của đề:
+ Đề 1: Từ ý kiến của Vũ Khoan có thể suy ra:
o Người Việt Nam có nhiều điểm mạnh: thông minh, nhạy bén với cái mới.
o Người Việt Nam cũng không ít điểm yếu: thiếu hụt về kiến thức cơ bản, khả năng thực hành và sáng tạo hạn chế.
o Yêu cầu thiết thực chuẩn bị hành trang vào thế kỷ XXI: Phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu.
+ Đề 2: Nêu cảm nghĩ của mình về tâm sự và diễn biến tâm trạng của Hồ Xuân Hương:
o cô đơn, tủi hổ, bẽ bàng.
o xót xa, cay đắng.
o phẫn uất, phản kháng.
o ngán ngẫm, buông xuôi.
+ Đề 3: Bàn về vẻ đẹp của bài thơ, một trong ba khía cạnh.
o Vẻ đẹp về nội dung.
o Vẻ đẹp về nghệ thuật.
o Vẻ đẹp tâm sự.
- Yêu cầu nội dung của mỗi đề:
+ Dạng đề có định hướng, nêu rõ yêu cầu đề:
o Nội dung phải đầy đủ, trùng hợp với yêu cầu
o Nếu không trùng hợp thì lạc đề, xa đề, không đủ ý.
+ Dạng đề mở:
o Nội dung không cần đầy đủ.
o Chỉ bàn về một vấn đề mà mình thích nhưng phải phù hợp với đề.
4. Yêu cầu về phương pháp (Mục đích nghị luận và thao tác nghị luận):
- Ví dụ:
+ Đề 1:
o Mục đích nghị luận: Bàn bạc ý kiến
o Thao tác nghị luận: bình luận, giải thích, chứng minh
o Dẫn chứng: thuộc lĩnh vực xã hội
+ Đề 2:
o Mục đích nghị luận: Bàn bạc về tâm sự của Hồ Xuân Hương
o Thao tác nghị luận: phân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ
o Dẫn chứng: thuộc lĩnh vực văn học
+ Đề 3:
o Mục đích nghị luận: Bàn bạc về một khía cạnh của bài thơ
o Thao tác nghị luận: Tự do sáng tạo
o Dẫn chứng: thuộc lĩnh vực văn học
- Lưu ý:
+ Đề bài ghi rõ mục đích và thao tác nghị luận: phải làm đúng theo yêu cầu, không tự tiện đặt ra phương pháp khác cho bài làm
+ Đề bài không ghi rõ mục đích và thao tác lập luận: tự do lựa chọn nhưng phải hợp lí
=> Ghi nhớ:
+ Khái niệm: Phân tích đề là công việc xem xét để nhận thức chính xác nhiệm vụ được giao; nghĩa là tìm hiểu các yêu cầu về kiểu đề, nội dung đề, thao tác và phạm vi dẫn chứng của đề.
+ Yêu cầu khi phân tích đề:
o Đọc kĩ đề bài
o Chú ý những từ ngữ then chốt để xác định đề có định hướng cụ thể nào về nội dung (Viết cái gì?), mục đích gì (Viết như thế nào?), sử dụng thao tác lập luận nào, phạm vi của dẫn chứng cần đưa vào bài làm.
II. LẬP DÀN Ý:
Bao gồm các bước:
1/ Xác lập luận điểm
2/ Xác lập luận cứ
3/ Sắp xếp luận điểm, luận cứ:
- Mở bài: Giới thiệu và định hướng triển khai vấn đề.
- Thân bài: Sắp xếp các luận điểm, luận cứ trong luận điểm theo một trình tự logic.
- Kết bài: Tóm lược nội dung đã trình bày hoặc nêu những nhận định, bình luận, nhằm khơi gợi suy nghĩ cho người đọc.
4/ Dùng kí hiệu:
Ví dụ: I, II, III,…, 1, 2, 3 …, a, b, c,...
III. Tổng kết
Ghi nhớ SGK/24
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português
