0000984053
Đang online:	11
Hôm nay :	428
Hôm qua :	415
Tuần này :	843
Tuần trước :	1,551
Tháng này :	4,422
Tháng trước:	3,519

Bài ca ngất ngưởng

Chủ nhật, 24/9/2017, 00:00 , Lượt đọc : 748 Chia sẻ tin bài

Giáo án giảng dạy

BÀI CA NGẤT NGƯỞNG

Nguyễn Công Trứ

I. KIẾN THỨC CẦN THIẾT

- Sống ngất ngưởng là sống tự do, thoải mái, không bị gò bó, sống trêu người, chọc tức người khác.

- Hát nói là một điệu của ca trù.

- Nguyễn Công Trứ là người đầu tiên đem đến cho thể loại ca trù một nội dung phù hợp với chức năng và cấu trúc của nó.

II.KIẾN THỨC ĐẠT ĐƯỢC

- Hiểu đúng ý nghĩa và thực chất của phong cách sống có bản lĩnh cá nhân của Nguyễn Công Trứ trong khuôn khổ xã hội phong kiến chuyên chế.

- Nắm được một vài đặc điểm của thể loại hát nói.

III. NỘI DUNG GHI CHÉP

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả:

- Nguyễn Công Trứ (1778 – 1858), quê: Hà Tĩnh

- Tự là Tồn Chất, hiệu Ngộ Trai, biệt hiệu Hi Văn

- Xuất thân trong gia đình nho học

- Là nhà nho tài tử trung thành vói lí tưởng trí quân trạch dân; cuộc đời phong phú , đầy thăng trầm sống bản lĩnh, phóng khoáng và tự tin, có nhiều đóng góp cho đất nước;

- Góp phần quan trọng vào việc phát triển thể hát nói trong văn học Việt Nam.

- Tác phẩm chính: SGK

2. Tác phẩm:

a) Hoàn cảnh sáng tác: khi ông cáo quan về hưu, ở ngoài vòng cương tỏa của quan trường và nhũngràng buộc của lễ giáo phận sự, có thể bộc lộ hết tâm tư phóng khoáng của bản thân đồng thời là cái nhìn mang tính tổng kết về cuộc đời phong phú.

b) Thể loại: hát nói

II- Đọc – hiểu văn bản

1. Ngất ngưởng trên hành trình hoạn lộ: ( 6 câu)

- “vũ trụ” – “phi phận sự” (chữ Hán) ¦ Nhận thức về chí làm trai, tự đề cao vai trò của mình trong cõi trời đất.

- “ông Hi Văn” – “vào lồng” (xưng danh) ¦ sự gò bó trong chốn quan trường ¦ bộc lộ cái ngông của con người đầy cá tính.

- “thủ khoa” (giỏi văn chương)

- “thao lược” (tài dùng binh)

- “Tham tán”, “tổng đốc Đông”, “bình Tây”, “Phủ doãn Thừa Thiên”

¦ nghệ thuật liệt kê + điệp từ ¦ giữ nhiều danh vị xã hội hơn người ¦ khẳng định nhân cách, bản lĩnh, tài năng

a Trên hành trình hoạn lộ Nguyễn Công Trứ là người quân tử, sống bản lĩnh, tự tin, kiên trì lí tưởng.

2. Ngất ngưởng khi cáo quan về hưu (Còn lại)

a) Cuộc sống khi về hưu:

- “giải tổ chi niên” ¦ cáo quan về hưu

- Đảo ngữ “đạc ngựa bò vàng đeo”¦ nghịch lí, cách làm khác người, bản lĩnh, thái độ sống “ngất ngưởng”

- “gót tiên theo – một đôi gì” ¦ lên chùa mang theo hai cô hầu gái

- “bụt cũng nực cười” ¦ sống phóng khoáng tự do, thích gì làm nấy

a Lối sống tự do, phóng khoáng ¦ khẳng định phong cách sống, thái độ sống “ ngất ngưởng”

b) Thái độ sống của tác giả:

- “được mất”, “khen chê” ¦ không quan tâm

- NT liệt kê, lặp từ “khi - ca, tửu, cắc, tùng” , “ không- phật, tiên, vướng tục” ¦ thú vui, cách giải trí phóng khoáng, không vướng bận

- “Trái”, “Nhạc”, “Hàn”, “Phú” ¦ tự sánh mình với các bậc danh tướng đời Hán ở Trung Quốc.

- “vẹn đạo sơ chung” ¦ làm tròn trách nhiệm.

- “ai ngất ngưởng như ông” ¦ tự khẳng định cái ngông không ai bằng

aVẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Công Trứ: một con người giàu năng lực, dám sống cho mình, bỏ qua sự gò bó của lễ giáo phong kiến, theo đuổi cái tâm tự nhiên.

III- Tổng kết:

1. Nghệ thuật: Sự phù hợp của thể hát nói với việc bày tỏ tư tưởng, tình cảm tự do, phóng khoáng, thoát ra ngoài khuôn khổ của tác giả.

2. Ý nghĩa văn bản: Con người Nguyễn Công Trứ thể hiện qua hình ảnh “ông ngất ngưởng”: từng làm nên sự nghiệp lớn, tâm hồn tự do, phóng khoáng, sống bản lĩnh, mạnh mẽ, ít nhiều có sự phá cách về quan niệm sống, vượt qua khuôn sáo khắt khe của lễ giáo phong kiến.

IV. BÀI TẬP THỰC HÀNH

- Dùng sơ đồ tư duy thể hiện lại lối sống ngất ngưởng của nhà thơ khi còn làm quan và khi đã cáo quan về hưu.

- Vì sao Nguyễn Công Trứ có thể ngất ngưởng như thế?

V. NHỮNG HOẠT ĐỘNG NHÓM

Chia lớp thành 4 nhóm cùng tìm hiểu:

Nhóm 1+2: Lối sống ngất ngưởng khi tác giả còn làm quan.

Nhóm 3: Lối sống ngất ngưởng khi tác giả cáo quan về hưu.

VI. NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

1. Bài tập rèn luyện